{"id":72,"date":"2024-02-05T14:19:02","date_gmt":"2024-02-05T14:19:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/?p=72"},"modified":"2024-02-05T14:19:02","modified_gmt":"2024-02-05T14:19:02","slug":"ukwezi-kwa-rozali-inkomoko-yisengesho-rya-rozali-nakamaro-ko-kuryifashisha-mu-gusenga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/2024\/02\/05\/ukwezi-kwa-rozali-inkomoko-yisengesho-rya-rozali-nakamaro-ko-kuryifashisha-mu-gusenga\/","title":{"rendered":"Ukwezi kwa Rozali: Inkomoko y\u2019isengesho rya Rozali n\u2019akamaro ko kuryifashisha mu gusenga"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 16, niho hatangiye kwizihizwa umunsi mukuru wa Rozali, wizihizwa mu kwezi k\u2019ukwakira tariki ya 7. Umunsi mukuru wa Bikira Mariya Umwamikazi wa Rozali, washyizweho na Mutagatifu Papa Piyo wa 5 mu mwaka wa 1571. Mu mwaka w\u2019 1883 nibwo Papa Lewo wa 13 yatangaje ku mugaragaro ko ukwezi k\u2019ukwakira kose kugenewe Bikira Mariya Umwamikazi wa Rozali. Kuva icyo gihe buri mwaka uko kwezi guharirwa kuvuga Isengesho rya Rozali.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Isengesho rya Rozali ni isengesho ryiza rifasha abakristu, by\u2019umwihariko igihe abakristu bari mu rugo, mu muryango, rikaba umwihariko w\u2019urugo. Mu gihe cy\u2019icyorezo cya Covid-19, aho abakristu basabwaga kuguma mu rugo kubere icyorezo, ni isengesho ryafashije abakristu cyane. Papa Fransiko yibukije akamaro k\u2019iryo sengesho ku bantu bari mu mage.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni muri urwo rwego twateguye iyi nyandiko kugira ngo ishobore gufasha abakristu gukunda no kumenya birushijeho ibyiza by\u2019iryo sengesho, n\u2019uburyo ryagiye rifasha abakristu mu bihe bitandukanye by\u2019amateka ya Kiliziya. Iyi nyandiko ikubiyemo amavu n\u2019amavuko y\u2019iryo sengesho, ibihe bitandukanye by\u2019amateka iryo sengesho ryagiye rimurikira, ndetse iragaragaza agaciro n\u2019akamaro ko kwifashisha iryo sengesho mu mubano wacu n\u2019Imana.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Isengesho rya Rozali cyangwa Ishapule<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Isengesho rya Rozali cyangwa ishapule ni isengesho ry\u2019umwihariko wa Kiliziya Gatolika, kubera icyubahiro iha Umubyeyi Bikira Mariya bishingiye ku ku kuba Imana yaramutoye ikamuha kugira uruhare mu mateka y\u2019ugucungurwa kwa muntu. Ni isengesho rigizwe n\u2019amibukiro abumbiye mu ngingo 4 z\u2019ubuzima bwa Yezu Kristu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ivuka rya Yezu Kristu n\u2019ubuto bwe (Amibukiro yo kwishima)<\/li>\n\n\n\n<li>Ubutumwa bwa Yezu Kristu mu kwigisha Inkuru Nziza no mu gukiza abantu (Amibukiro y\u2019urumuri)<\/li>\n\n\n\n<li>Ibabara n\u2019urupfu bya Yezu Kristu witanze ku musaraba ngo dukire (Amibukiro y\u2019ishavu)<\/li>\n\n\n\n<li>Izuka rya Yezu Kristu n\u2019ikuzwa rye (Amibukiro y\u2019ikuzo)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aya mibukiro ni incamake y\u2019ubuzima bwa Yezu Kristu n\u2019Ivanjilli kuva ku Ivuka rye kugeza ku Izuka rye. Uretse Amibukiro andi masengesho akoreshwa mu ishapule ni:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Isengesho ryo guhamya ukwemera rya \u201cNdemera Imana Data\u2026\u201d (Reba Gatigisimu ya Kiliziya)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho Hubahwe Imana Data na Mwana na Roho Mutagatifu\u2026(Igisingizo cy\u2019Imana)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya \u201cDawe uri mu ijuru\u201d, isengesho Yezu Kristu ubwe yatwigishije (Reba Mt 6, 9-13; Lk 11, 2-4)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya \u201cNdakuramutsa Mariya\u201d, naryo rishingiye ku Ivanjili. Igice cya 1 cyaryo kigizwe n\u2019amagambo Malayika yamubwiye ati \u201cNdakuramutsa, mutoni w\u2019Imana; Nyagasani ari kumwe nawe\u201d (Reba Lk 1, 28): \u201c<em>Ndakuramutsa Mariya, wuje inema uhorana n\u2019Imana<\/em>\u201c. Igice cya 2 kigizwe n\u2019amagambo Mutagatifu Elizabeti yamubwiye, yuzuye Roho Mutagatifu, agira ati \u201cWahebuje abagore bose bose umugisha, n\u2019Umwana utwite arasingizwa\u201d (Reba Lk 1, 42): \u201c<em>Wahebuje abagore bose umugisha na Yezu Umwana wabyaye arasingizwa<\/em>\u201c. Igice cya 3 kigizwe n\u2019amagambo Kiliziya yongeyeho, amusaba ko yadusabira twebwe abanyabyaha: \u201c<em>Mariya Mutagatifu Mubyeyi w\u2019Imana urajye udusabira twe abanyabyaha kuri ubu n\u2019igihe tuzapfira\u201d.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muri make isengesho rya Rozali ni ukuzirikana ubuzima bwa Yezu Kristu hamwe na Bikira Mariya tumusaba ngo adusabire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Inkomoko y\u2019isengesho rya Rozali cyangwa ishapule.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iryo zina Rozali rifite inkomoko yaryo mu kilatini (\u201cRosarium\u201d) bivuga (\u201cRoses\u201d) mu gifaransa; mu kinyarwanda bigasobanura \u201cindabo z\u2019amaroza\u201d, bishushanya ko Bikira Mariya atatse amaroza. Ijambo Rozali risobanura ikamba rigizwe n\u2019indabyo za roza bajyaga batura Bikira Mariya, mu kwezi kwa Gicurasi, nyuma zikaba zarahindutse za \u201cNdakuramutsa Mariya\u201d zo kwisunga Bikira Mariya, ngo adusabire. Nyuma rero iryo zina ryaje guhabwa ubwo buryo bwo gusenga bifashishije za \u201cNdakuramutsa Mariya\u201d 150, zimeze nka za ndabyo za roza zahabwaga Bikira Mariya.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Byahuzwaga kandi na Zaburi 150 zaririmbwaga n\u2019Abamonaki cyangwa abandi Bihayimana, zivugwa mu masangesho ya Liturujiya ateganywa na Kiliziya buri munsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Amateka y\u2019Isengesho rya Rozali cyangwa Ishapule<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amateka y\u2019isengesho rya Rozali ahera ku kwiyambaza Umubyeyi Bikira Mariya, byaranze Kiliziya kuva mu ntangiriro zayo. Kuva mu binyejana bya mbere bya Kiliziya, Abakristu bagiye biyambaza Umubyeyi Bikira Mariya, bitewe n\u2019icyubahiro Imana yamuhaye ikamutorera kutubyarira Umukiza!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abakurambere ba Kiliziya (P\u00e8res de l\u2019Eglise), bagize icyo bamuvugaho ,ni Mutagatifu Yustini (100-165) na Mutagatifu Irene wa Liyo (130-202). Bamwitaga Eva Mushya, bakamubona nk\u2019uwemeye kwegukira ugushaka ku Imana, binyuranyije na Eva wa mbere wasuzuguye Imana, nk\u2019uko na Yezu agererenywa na Adamu (Rm 5, 12-21)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 3, abakristu bari baratangiye kwifashisha amagambo ya Malayika abwira Bikira Mariya ko azabyara Umwana w\u2019Imana \u201cNdakuramutsa Mariya wuje inema, uhorana n\u2019Imana\u201d (Lk1, 1, 28 )<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu mwaka wa 431, muri Konsili (Inama Nkuru ya Kiliziya) ya Efezi, niho Kiliziya yemejwe ku buryo budasubirwaho ihame ry\u2019uko Bikira Mariya ari Nyina w\u2019Imana koko (Tewotokos). Umunsi mukuru wo guhimbaza iryo Banga ry\u2019ukwemera, wizihizwa ku itariki ya 1 Mitarama, tukiri mu munsi 8 ya Noheli (Octave).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 10, nibwo Abihayimana babaga badashoboye kuvuga amasengesho ya Zaburi kubera uburwayi, ubusaza cyangwa imirimo myinshi, bahabwaga uburenganzira bwo kuzisimbuza za \u201cDawe uri mu ijuru\u201d. Mu kinyejana cya 12, ukwambaza Bikira Mariya kwatangiye kwamamara, ubwo batangira kujya bifashisha za \u201cNdakuramutsa Mariya\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umuco wo gusenga hifashishijwe ishapule byatangiriye mu Bihayimana b\u2019abasisterisiyene (Cistercien), umuryango w\u2019Abihayimana babaho badasohoka, wemewe na Kiliziya Gatolika kuwa 23 Ukuboza 1119 na Papa Kalisiti wa 2 (Callixte II), mu kinyejana cya 12.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Isengesho rya Rozali ryamenyekanye cyane mu kinyejana cya 13, biturutse ku Bihayimana b\u2019Abodominikani. Uwo muryango w\u2019abihayimana ba Mutagatifu Dominiko, wagize uruhare rukomeye mu kwamamaza no kwigisha isengesho rya Rozali: Bamamaje iryo sengesho mu nyigisho zabo, bashinga n\u2019amatsinda menshi y\u2019abasenga bifashishije Rozali. Papa Piyo wa 5, washyizeho umunsi wa Rozali nawe yari umudominikani.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 14, batamirizaga indabo z\u2019amaroza amashusho ya Bikira Mariya, nk\u2019ayo abakobwa b\u2019abangavu batamirizaga ku ngofero zabo ku minsi mikuru. Nyuma ayo maroza aza kwifashishwa mu kubara za Ndakuramutsa Mariya zavuzwe nk\u2019ururabo rwa roza rutuwe Bikira Mariya.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kuva mu kinyejana cya 14, Rozali yahindutse isengesho ry\u2019umuryango w\u2019Imana wose. Muri icyo kinyejana cya 14, niho ryasakaye cyane rifata isura rifite ubu. Iryo sengesho ryagize uruhare cyane mu gufasha abantu mu bihe by\u2019amage n\u2019amakuba babaga barimo<a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Icyo kinyejana ni ikinyejena cyari kigoye cyane, kuko habayemo ibintu bibi bidasanzwe mu gace k\u2019Uburayi: Habaye amapfa adasanzwe atewe n\u2019ubushyuhe mu mwaka wa 1303, nyuma hakurikiraho ubukonje budasanzwe mu mwaka wa 1312 kugeza mu mwaka wa 1319. Nyuma habayeho Icyorezo bise \u201c<strong>Icyorezo kirabura\u201d (peste noire<\/strong>), bivuga Icyorezo cy\u2019urupfu. Ni izina abanditsi b\u2019amateka bahaye icyo cyorezo cyibasiye isi yose. Icyo cyorezo cyabayeho mu myaka ya 1347 kugeza mu mwaka wa 1351, gihitana abantu bagera kuri miliyoni 25, kikaba cyaragize ingaruka zikomeye ku burayi kandi zamaze igihe kirekire, kuko cyahitanye 1\/3 cy\u2019abantu bari batuye uburayi. Ikindi ni intambara yiswe intambara y\u2019imyaka 100 (1337-1453), byari ibibazo bitumvikanwagaho hagati y\u2019Ubufaransa n\u2019ubwongereza, yayogoje ubufaransa ikurikirwa n\u2019igihe cy\u2019inzara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 15, niho batangiye kujya bongeraho amagambo asoza Ndakuramutsa Mariya ngo \u201c<em>Mariya Mutagatifu, Mubyeyi w\u2019Imana, urajye udusabira twebwe abanyabyaha kuri ubu n\u2019igihe tuzapfira<\/em>\u201c. Muri icyo kinyejana cya 15, niho isengesho rya&nbsp;<em>Ndakuramutsa Mariya<\/em>&nbsp;ryatangiye gukoreshwa uko turizi, maze muri Rozali hongerwamo Amibukiro yo kuzirikana ku buzima bwa Yezu Kristu. Nicyo gihe isengesho rya Rozali ryahawe isura rifite kugeza ubu muri Kiliziya. Umuhire Aleni wa Laroshe \u201cAlain de la Roche\u201d (1428-1475), wo mu Muryango w\u2019Abadominikani (Ordre des Pr\u00eacheurs), wakundaga cyane iryo sengesho, niwe wongereye muri Rozali amibukiro. Niwe wabaye intumwa ikomeye ya Rozali, akaba yarayitaga \u201cZaburi za Kristu na Bikira Mariya Mutagatifu \u201c, niwe kandi wagabanyije muri Rozali ibice bitatu, bigizwe na za Ndakuramutsa Mariya 50 n\u2019amibukiro 15 tuzi, amibukiro yo kwishima, amibukiro y\u2019ishavu n\u2019amibukiro y\u2019ikuzo, ashingiye ku bihe bikomeye by\u2019ubuzima bwa Yezu Kristu..Ariko akavuga ko inkomoko yabyo ari Dominiko Mutagatifu, washinze umuryango yabagamo w\u2019Abadominikani, wari waratabarutse mu mwaka wa 1221.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 16, niho hatangiye kwizihizwa umunsi mukuru wa Rozali, wizihizwa mu kwezi k\u2019Ukwakira tariki ya 7. Umunsi mukuru wa Bikira Mariya Umwamikazi wa Rozali, washyizweho na Mutagatifu Papa Piyo wa 5 mu mwaka wa 1571<a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftn1\">[1]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu mwaka wakurikiyeho wa 1572, niho uwo Papa Piyo wa 5 yemeje ku buryo budakuka Amibukiro 15 agize ishapule. Bityo ishapule riba isengesho ry\u2019umuryango wose w\u2019Imana, ku buryo budakuka. Niwe wemeje ko Icyumweru cya mbere cy\u2019ukwezi kwa 10 hakwibukwa Bikira Mariya Umwamikazi watsize, mu rwego rwo gushimira Imana yabahaye gutsinda, hari ku itarikibya 7 Ukwakira 1571. Uwamusimbuye Papa Gerigori wa 13 (1502-1585 ), niwe watangaje urwandiko rwemeza ihimbazwa ry\u2019umunsi mukuru wa Rozali Ntagatifu mu kwezi kwa 10 ugahimbazwa muri Kiliziya hose.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Mutagatifu Papa Piyo wa 5, witwaga Antoni Gisiliyeri (Antonio Ghislieri), yavutse mu kuwa 17 Mutarama 1504, ahabwa ubupadiri mu mwaka wa 1528 mu muryango w\u2019Abadominikani,&nbsp; atorerwa kuba Papa kuwa 7 Mutarama 1566, yimikwa kuwa 19 Mutarama 1566, atabaruka kuwa 1 Gicurasi 1572. Papa Piyo wa V yashyizwe mu rwego rw\u2019Abahire kuwa 1 Gicurasi 1672 na Papa Kilimenti wa 10 (Cl\u00e9ment X ), ashyirwa mu rwego rw\u2019Abatagatifu kuwa 22 Gicurasi 1712 na Papa Kilimenti wa 11 (Saint Cl\u00e9ment XI)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 18 , Mutagatifu Ludoviko Mariya Grinyiyo wa Monforu (Louis-Marie Grignion de Monfort) yabaye intumwa yihariye ya Rozali, mu gushishikariza abakristu kujya bavugurura buri mwaka amasezerano yo kwiyegurira Imana banyuze kuri Mariya Mutagatifu, ibyo tubisanga mu gitabo yise \u201cKwiyambaza binoze Bikira Mariya Mutagatifu (Trait\u00e9 de la vraie d\u00e9votion \u00e0 Marie), igitabo cyamenyekanye cyane biturutse ku Ibaruwa ya Gishumba ya Mutagatifu Yohani Pawulo wa 2 yitwa \u201cRozali ya Bikira Mariya\u201d (Rosalium Virginis Mariae ) ya mu mwaka wa 2002.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 19 , habayemo andi mateka akomeye kuri iryo sengesho: Mutagatifu Berinadeta Sabilu (Bernadette Soubirous) yabonekewe na Bikira Mariya, mu mwaka wa 1858, bavugana ishapule. Muri icyo kinyejana kandi Papa Lewo wa 13 yageneye Isengesho ry\u2019ishapule Amabaruwa ya Gishumba agera kuri 12 (12 Encycliques de L\u00e9on XIII)<a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;, bikaba byaratumye bamwita \u201cPAPA WA ROZALI\u201d, Intumwa yihariye ya Rozali<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Le Pape L\u00e9on XIII a beaucoup \u00e9crit sur le Rosaire. Voici la liste de ses encycliques Mariales&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Supremi apostolatus Officio&nbsp;\u00bb du 1er septembre 1883<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Superiore Anno&nbsp;\u00bb du 30 ao\u00fbt 1884<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Quamquam Pluries&nbsp;\u00bb sur le patronage de St Joseph et de la Sainte Vierge du 15 ao\u00fbt 1889<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Octobri Mense&nbsp;\u00bb du 22 septembre 1891<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Magnae Dei Matris&nbsp;\u00bb du 8 septembre 1892<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Laetitiae Sanctae&nbsp;\u00bb du 8 septembre 1893<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Jucunda Semper Expectatione&nbsp;\u00bb du 8 septembre 1894<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Adiutricem populi christiani&nbsp;\u00bb du 5 septembre 1895<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Fidentem Piumque Animum&nbsp;\u00bb du 20 septembre 1896<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique \u00ab&nbsp;Augustissimae Virginis Mariae&nbsp;\u00bb 12 septembre 1897<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclique Diuturni Temporis (5 septembre 1898)<\/li>\n\n\n\n<li>Lettre Apostolique \u00ab&nbsp;Parta Humano Generi&nbsp;\u00bb du septembre 1901 relative \u00e0 la cons\u00e9cration de l\u2019\u00e9glise du Rosaire, \u00e0 Lourdes<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu kinyejana cya 20 isengesho rya Rozali ryari rimaze gukwira hose kandi rikunzwe cyane. Mutagatifu Papa Piyo wa 10 (Saint Pie X)<a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;ahammya ko Rozali ari isengesho ryiza, rikungahaye cyane, kurusha andi masengesho, mu ngabire no mubyo rituronkera. Ni isengesho rigera ku Mutiwa Bikira Mariya, Umubyeyi w\u2019Imana. Tujye turyifashisha buri munsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu ibaruwa ya Gishumba<a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;ye yagize ati: \u00ab&nbsp;Twirukire ku buvugizi bwuje ububasha bwa Bikira Mariya, Umubyeyi w\u2019Imana. Kandi kugira ngo tuburonke ku bwinshi (\u2026). Nemeje ibyemezo byose byafashwe n\u2019abambanjirije, muri za kiliziya zose zizavugirwamo ku mugaragari isengesho rya Rozali&nbsp;\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Mutagatifu Papa Piyo wa 10, yavutse kuwa 2\/6\/1835 atabaruka kuwa kuwa 20\/8\/1914&nbsp;; ahawe ubupadiri kuwa 18\/9\/1858, yatorewe kuba Papa kuwa 4\/8\/1903, yimikwa kuwa 9\/8\/1903. Papa Piyo wa 10 yashyizwe mu rwego rwa\u2019Abahire kuwa 3\/6\/1951, ashyirwa mu rwego rw\u2019Abatagatifu kuwa 29\/5\/1954 na Papa Piyo wa 12<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.diocesekibungo.com\/rw\/2022\/10\/05\/inkomoko-ya-rozali-cyangwa-ishapule-nimpamvu-yo-kuyifashisha-mu-gusenga\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;Ibaruwa ya Gishumba ya Mutagatifu Papa Piyo wa 10&nbsp;: Encyclique&nbsp;<em>E&nbsp;Supremi Apostolatus,&nbsp;<\/em>du 4 octobre 1903).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muri icyo kinyejana, i Fatima mu mwaka wa 1917, Umubyeyi Bikira Mariya, igihe abonekeye abana 3, yarababwiye ati \u201cNdi Umwamikazi wa Rozali. Naje kugira ngo ningingire abantu kuvuga buri minsi ishapule, kugira ngo bicuze ibyaha byabo, kandi bahinduke mu buzima bwabo\u201d, hari kuwa 13 Gicurasi 1917.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu ntangiriro y\u2019ikinyejana cya 21, Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2 yatangaje \u201cUmwaka wa Rozali\u201d, umwaka watingiye m\u2019ukwakira 2002 ugasozwa m\u2019ukwakira 2003 (Ann\u00e9 du Rosaire). Ni umwaka udasanzwe ku Isengesho rya Rozali kuko uwo Mutagatifu Papa yongeye ku mibukiro, yari asanzwe yo kwishima, ay\u2019ishavu n\u2019ay\u2019ikuzo, andi mibukiro y\u2019urumuri, amibukiro agaragaza amabanga ya Kristu Urumuri rw\u2019isi (Reba ibaruwa yanditse Rozali ya Bikira Mariya, numero ya 21). Mu ntangiriro, isengesho rya Rozali ryari rifite amibukiro 15, nyuma guhera mu mwaka wa 2002 hiyongereyeho Andi mibukiro 5 yatangajwe na Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa II, mu Ibaruwa ya Gishumba yitwa \u201c<strong>Rozali ya Bikira Mariya<\/strong>\u201d (Rozalium Virginis Mariae), Ibaruwa Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2 yatangaje ku itariki ya 26 Ukwakira 2002.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4. Akamaro ko gusenga twifashishije Isengesho ry\u2019Ishapule<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Isengesho rya Rozali ni isengesho ryoroshye kandi rishobokeye bose. Ni isenngesho rikubiyemo ubukungu bwinshi mu gusabana n\u2019Imana. Twabonye inkomoko yaryo n\u2019amateka yaryo, muri aka gace turazirikana akamaro gakomeye iryo sengesho rifite mu buzima bw\u2019abakristu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2, mu Ibaruwa ye yitwa \u201cRozali ya Bikira Mariya\u201d, itangiza umwaka wa Rozali, yagarutse ku biranga iryo sengesho, ku bwiza bwaryo ndetse araryuzuza kugira ngo rigere mu mfuruka zose z\u2019ubuzima bwa Yezu: \u201c<em>N\u2019ubwo ari isengesho ryihariye ryo kwiyambaza Bikira Mariya, Rozali ni Isengesho ribumbye ubutumwa bw\u2019Ivanjili ya Yezu Kristu<\/em>\u201d (Ibaruwa ya Mutagatifu Yohani Pawulo wa 2, numero ya 1). Muri iyo Baruwa ye, Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2, yemeza ibyiza biranga Rozali :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Isengesho rya Rozali ni inzira yo kurangamira Kristu: Isengesho rya Rozali ni uburyo bufasha abakristu kurangamira iyobera rya Kristu no kurangamira Imana (Ibatuwa ye numero 5), ndetse ikaba n\u2019inzira yo kwamamaza ubutumwa bwa Yezu Kristu, twisunze Bikira Mariya (Ibaruwa ye numero 17)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya Rozali ni isengesho ry\u2019&nbsp;<strong>urugo, risabira ingo z\u2019abakristu;&nbsp;<\/strong>kandi rikaba isengesho ry\u2019<strong>amahoro<\/strong>, risaba kandi rigaba amahoro. Mutagatifu Papa agaruka ku rugo n\u2019uburyo rufashwa n\u2019iryo sengesho: \u201curugo niryo shingiro ry\u2019umuryango mugari w\u2019abantu (\u2026). Mu buryo bwagutse bw\u2019iyogezabutumwa ryerekeye umuryango, kugaruka kuri Rozali mu ngo z\u2019abakristu ni inkunga ihamye, yafasha gukumira ingaruka zitoroshye z\u2019ibihe bibi turimo\u201d. Ikindi yibutsa ni uko nta wavuga Rozali ngo abure kwiyumvamo umugambi wo guharanira amahoro. (Ibaruwa ye numero 6)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya Rozali ridufasha kurangamira uruhanga rubengerana rwa Kristu bigatuma, \u201cdushashagirana ikuzo rya Nyagasani, bigatuma tugira imisusire ye, mu ikuzo ryisumbuyeho, ku bwa Nyagasani, ari we Roho\u201d (2 Kor 3. 18) [Ibaruwa ye numero 9]. Rozali ituma twibuka Kristu turi kumwe na Bikira Mariya (numero 13), ituma tumenya Kristu tunyuze kuri Mariya (numero 14), ituma twishushanya na Yezu twisunze Bikira Mariya (numero 15), ituma twambaza Kristu twisunze Bikira Mariya (numero 16), ituma twamamaza Kristu twisunze Bikira Mariya (numero 17)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya Rozali ni incamake y\u2019Ivanjili (numero 18): kugira ngo umuntu ahamye byuzuye ko Rozali ari incamake y\u2019Ivanjili, birakwiye ko, umaze kuzirikana ukwigira umuntu kwa Kristu n\u2019igihe yari ataratangira ubutumwa bwe ku mugaragaro (amibukiro yo kwishima), mbere yo kuzirikana ububabare n\u2019urupfu bye (amibukiro y\u2019ishavu), hanyuma ukagera ku mutsindo w\u2019izuka rye (amibukiro y\u2019ikuzo), umuntu akwiye kubanza kuzirikana ku bihe bimwe by\u2019ingenzi by\u2019ubutumwa bwa kristu ku mugaragaro (amibukiro y\u2019urumuri) [Ibaruwa ye numero 19-23].<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya Rozali ni inzira idufasha kumva ko Kristu ari We bugingo bwacu. Rozali ni inzira yo gusobanukirwa n\u2019amabanga ya Kristu, uko tugenda dusubiramo; ni uburyo bw\u2019ingirakamaro, ni uburyo bukwiye kunozwa uko tuvuga iyibukiro, tugatega amatwi Ijambo ry\u2019Imana, tukagira akanya ko gutuza no gusingiza Imana. (Ibaruwa ye numero 26-34)<\/li>\n\n\n\n<li>Isengesho rya Rozali ni umurunga woroshye utwunga n\u2019Imana: \u201c<em>Kiliziya ntiyahwemye kugaragaza ububasha bwihariye bw\u2019ryo sengesho<\/em>\u201c, ndetse no mu ngorane zikomeye z\u2019ubuzima kugira ngo Imana iturinde ibyago. (Iyo baruwa ya Papa numero 39).<\/li>\n\n\n\n<li>Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2 asoza Ibaruwa ye agaragaza ko Rozali yifitemo ubukungu bugomba guharanirwa : \u201cNi Isengesho ryoroshye kandi rikungahaye muri byinshi, rikwiye kwitabirwa n\u2019umuryango w\u2019abakristu\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>Mutagatifu Papa Yohani Pawulo wa 2, kandi asoza, ataka iyo Rozali agira ati: \u201c<em>Rozali yatagatifujwe na Bikira Mariya , murunga woroshye utwunga n\u2019Imana, njishi y\u2019urukundo ituma twunga ubumwe n\u2019abamalayika , munara w\u2019ubushishozi uturinda sekibi, buhungiro butavogerwa bw\u2019abarohamye, tuzagukomeraho! Uzatubere ikiramiro mu gihe tuzaba dusamba, uzatube hafi mu gihe cyo gupfa\u2026Mwamikazi wa Rozali , Mubyeyi wacu dukunda cyane, wowe buhungiro bw\u2019abanyabyaha, wowe muhoza w\u2019abafite intimba. Singirizwa ahantu hose , ku isi no mu ijuru, ubu n\u2019iteka ryose\u201d( Ibaruwa ya Papa numero 43)<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muri make Isengesho rya Rozali, cyangwa ishapule, ni isengesho rinyura umutima wa Bikira Mariya. Bikira Mariya yagiye abigarukaho, igihe cyose yagiye asura abantu, yagiye atuma kumenyesha isi ubutumwa budusaba kwicuza no kugarukira Imana, maze tugakomera mu kwemera kwacu no gusenga twifashishije ishapule (Reba amabonekerwa y\u2019i Lurde, i Fatima, i Kibeho\u2026). Ni isoko y\u2019inema nyinshi: ku mukristu uzirikana mu mutima we, hamwe na Bikira Mariya, amibukiro nk\u2019amabanga ya Kristu waducunguye, ahakura ingabire z\u2019umukiro. Ni isengesho ryoroshye umuntu yakora igihe cyose, ananiwe, yicaye, aryamye, yewe ndetse n\u2019igihe umuntu arwaye. Si ngombwa kuvugira rimwe rozali umuntu agenda avuga ishapule imwe bitewe n\u2019igihe afite, kuzageza ahetuye amibukiro yose (Bishobotse kuwa 1, ayo kwishima; kuwa 2, ay\u2019ishavu; kuwa 3, ay\u2019ikuzo; kwa 4, ay\u2019urumuri; kuwa 5, ay\u2019ishavu; kuwa 6, ay\u2019ikuzo, ku cyumweru, ay\u2019urumuri)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bikira Mariya utarasamanywe inenge y\u2019icyaha,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>urajye udusabira twe abaguhungiraho!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ibyifashishijwe:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>www.chapellnotredamedelamedaillemiraculeuse.com\/Histoire du Rosaire Site de la Chapelle Notre Dame de la M\u00e9daille Miraculeuse<\/li>\n\n\n\n<li>Encyclop\u00e9die Wikip\u00e9dia: https\/\/ www.Wikipedia.org<\/li>\n\n\n\n<li>Inyandiko z\u2019Abapapa batandukanye<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Izi shapule zifite amabara atandukanye bazita ishapule zifashishwa mu Iyogezabutumwa (Chapelets missionnaires): Ni ishapule igaragaza imigabane yose y\u2019isi, bitewe n\u2019ibara ry\u2019amasaro.&nbsp;<strong>Icyatsi: Afurika, umutuku: Amelika, umweru: Uburayi, ubururu: Oseyaniya, umuhondo: Aziya<\/strong>. Kuri buri yibukiro umuntu agasabira buri mugabane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Padiri Dieudonn\u00e9 UWAMAHORO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Komisiyo ishinzwe Uburyo bw\u2019Itumanaho n\u2019Ibikorwa Ndangamuco muri Diyosezi ya Kibungo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu kinyejana cya 16, niho hatangiye kwizihizwa umunsi mukuru wa Rozali, wizihizwa mu kwezi<span class=\"more-dots\">&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","no-post-thumbnail"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions\/73"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibungocathodiocese.org\/kiny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}